Peryfrazy werbalne (hiszp. perífrasis verbales) to jedno z tych zagadnień, które na początku mogą wydawać się skomplikowane, ale w rzeczywistości są niezbędne, jeśli chcemy brzmieć naturalnie i swobodnie po hiszpańsku. Są wszędzie – w mowie codziennej, tekstach piosenek, filmach, a nawet wiadomościach. Czym właściwie są i jak się je stosuje?
Co to jest peryfraza werbalna?
Peryfraza werbalna to konstrukcja składająca się z odmienionego czasownika (tzw. czasownika pomocniczego) oraz czasownika w formie bezokolicznika, gerundio lub participio. Taki duet tworzy nowe znaczenie – często związane z czasem, sposobem trwania akcji albo intencją mówiącego.
Budowa:
Czasownik odmieniony + spójnik (np. „a”, „de”, „que” – nie zawsze) + forma nieodmieniona czasownika (bezokolicznik, gerundio lub participio)
Najpopularniejsze peryfrazy
1. Dejar de + infinitivo
Znaczenie: przestać coś robić
Przykład:
– He dejado de fumar. – Przestałem palić.
2. Volver a + infinitivo
Znaczenie: ponownie coś zrobić
Przykład:
– Volvieron a llamar. – Znowu zadzwonili.
3. Ir a + infinitivo
Znaczenie: zamierzać coś zrobić (futuro próximo)
Przykład:
– Voy a estudiar esta noche. – Będę się uczyć dziś wieczorem.
4. Tener que + infinitivo
Znaczenie: musieć coś zrobić
Przykład:
– Tengo que trabajar mañana. – Muszę jutro pracować.
Podobnie działa też haber que + infinitivo, ale używane jest bardziej bezosobowo (np. Hay que estudiar – Trzeba się uczyć).
5. Ponerse a + infinitivo
Znaczenie: zacząć coś robić, zabrać się za coś
Przykład:
– Me pongo a estudiar. – Biorę się za naukę.
6. Echarse a + infinitivo
Znaczenie: nagle zacząć coś robić, często coś gwałtownego lub emocjonalnego
Przykład:
– Se echó a llorar. – Wybuchła płaczem.
7. Acabar de + infinitivo
Znaczenie: właśnie coś zrobić (skończyć chwilę temu)
Przykład:
– Acabo de comer. – Właśnie zjadłem.
8. Estar + gerundio
Znaczenie: czynność trwająca teraz
Przykład:
– Estoy estudiando español. – Uczę się hiszpańskiego (teraz).
9. Seguir + gerundio
Znaczenie: kontynuować robienie czegoś
Przykład:
– Sigue lloviendo. – Nadal pada.
10. Tener + participio
Znaczenie: mieć coś zrobione, efekt wcześniejszej czynności
Przykład:
– Tengo hecha la tarea. – Mam zrobione zadanie.
Dlaczego warto znać peryfrazy?
Użycie peryfraz sprawia, że język staje się bardziej idiomatyczny i naturalny. Pozwalają precyzyjnie wyrażać czas, zamiary, zakończenia działań i ich trwanie. Dzięki nim mówimy mniej „szkolnie”, a bardziej jak rodowici Hiszpanie.