Jeśli uczysz się hiszpańskiego, na pewno natknąłeś się już na te krótkie słówka typu el, la, un, una… I pewnie zastanawiasz się: czemu czasem jest el, a czasem la ? Kiedy un, a kiedy una ? I co to w ogóle są te unos, unas ?
Rodzajniki to nieodłączne elementy gramatyki hiszpańskiej. Występują przed rzeczownikiem i wskazują na jego rodzaj (męski lub żeński), liczbę (pojedynczą lub mnogą) oraz czy mówimy o czymś konkretnym, znanym, czy nieokreślonym.
Jakie mamy rodzajniki w języku hiszpańskim?
✅ Rodzajniki określone (artículos definidos)
Służą do mówienia o czymś konkretnym, znanym lub wcześniej wspomnianym.
| Liczba | Rodzaj męski | Rodzaj żeński |
|---|---|---|
| Pojedyncza | el | la |
| Mnoga | los | las |
📌 Przykłady:
- el libro – (ta konkretna) książka
- la casa – (ten) dom
- los niños – (ci) chłopcy
- las flores – (te) kwiaty
✅ Rodzajniki nieokreślone (artículos indefinidos)
Stosujemy, gdy mówimy o czymś po raz pierwszy, nieznanym lub jednym z wielu.
| Liczba | Rodzaj męski | Rodzaj żeński |
|---|---|---|
| Pojedyncza | un | una |
| Mnoga | unos | unas |
📌 Przykłady:
- un coche – jakiś samochód
- una amiga – jakaś koleżanka
- unos libros – jakieś książki
- unas casas – jakieś domy
No dobrze, ale KIEDY używać którego?
❗ Jeśli obie strony wiedzą, o czym mówimy – używamy rodzajnika określonego.
❓ Jeśli temat jest nowy, nieokreślony – używamy rodzajnika nieokreślonego.
📌 Quiero un café. – Chcę jakąś kawę (nie sprecyzowałem jaką).
📌 El café está caliente. – Ta konkretna kawa jest gorąca.
🔸Uwaga na wyjątki!
Nie wszystkie rzeczowniki kończące się na -o są męskie, i nie wszystkie na -a są żeńskie! Oto najczęstsze wyjątki, które trzeba po prostu zapamiętać:
✅ Rzeczowniki zakończone na -o, które są żeńskie
- la mano – ręka
- la radio – radio (jako urządzenie)
- la foto – zdjęcie (skrót od „la fotografía”)
- la moto – motor (skrót od „la motocicleta”)
✅ Rzeczowniki zakończone na -a, które są męskie
- el problema – problem
- el programa – program
- el sistema – system
- el tema – temat
- el clima – klimat
- el drama – dramat
- el poema – wiersz
- el idioma – język
- el mapa – mapa
- el sofá – sofa
- el día – dzień
- el planeta – planeta
🔸 Rzeczowniki zakończone na -dad i -ción są rodzaju żeńskiego.
Zawsze występują z rodzajnikiem la.
📌Przykłady:
- la ciudad – miasto
- la libertad – wolność
- la universidad – uniwersytet
- la nación – naród
- la canción – piosenka
- la opinión – opinia
- la posibilidad – możliwość
- la realidad – rzeczywistość
🔸 Rzeczowniki o tej samej formie w rodzaju męskim i żeńskim:
W ich przypadku rodzaj zależy wyłącznie od rodzajnika (el / la).
📌Przykłady:
- el estudiante – uczeń / la estudiante – uczennica
- el artista – artysta / la artista – artystka
- el cantante – piosenkarz / la cantante – piosenkarka
- el turista – turysta / la turista – turystka
- el periodista – dziennikarz / la periodista – dziennikarka
- el modelo – model / la modelo – modelka
Żeńskie rzeczowniki z rodzajnikiem el ?
W hiszpańskim, gdy żeński rzeczownik zaczyna się od akcentowanego a lub ha, zamiast standardowego la używamy el. Dzięki temu unikamy nieprzyjemnego zlania się samogłosek i poprawiamy wymowę.
📌Przykłady:
- el agua – woda
- el alma – dusza
- el hacha – siekiera
- el águila – orzeł
W liczbie mnogiej używamy już standardowego rodzajnika żeńskiego:
- el agua – las aguas
- el alma – las almas
- el hacha – las hachas
- el águila – las águilas
Opanowanie rodzajników to pierwszy krok do tego, by brzmieć naturalnie po hiszpańsku. Zasady nie są trudne – wystarczy trochę praktyki, by wchodziły w nawyk. A potem wszystko staje się dużo prostsze!